20-06-2025

Moje Zdrowie: Nowy program profilaktyczny

Czym jest program "Moje zdrowie" i dlaczego powstał?

Program "Moje Zdrowie" to nowy, bezpłatny program profilaktyczny, określany również jako bilans zdrowia osoby dorosłej, który rozpoczął się 5 maja 2025 roku. Jest on realizowany przez przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) i w całości finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Głównym celem programu jest umożliwienie Polakom regularnej, kompleksowej oceny stanu swojego zdrowia. Dzięki temu możliwe jest wczesne wykrywanie wielu chorób, w tym chorób serca, nowotworów, cukrzycy czy problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, co znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Każdy uczestnik programu, po przejściu określonych etapów, otrzymuje indywidualne zalecenia oraz Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ), który ma pomóc w utrzymaniu dobrej kondycji zdrowotnej.

Jest to krok w kierunku bardziej kompleksowego i włączającego systemu opieki, który obejmuje wszystkich dorosłych już od 20. roku życia, w odróżnieniu od poprzednich programów, takich jak "Profilaktyka 40 PLUS", który był skierowany do osób po 40. roku życia. Ta zmiana odzwierciedla zrozumienie, że ryzyko zdrowotne oraz potrzeby profilaktyczne ewoluują przez całe dorosłe życie, a nie pojawiają się dopiero po przekroczeniu określonego wieku.

Kluczowe zmiany: "Moje Zdrowie" zastępuje "Profilaktykę 40 PLUS"

Program "Moje Zdrowie" oficjalnie zastąpił program "Profilaktyka 40 PLUS". Program "Profilaktyka 40 PLUS" zakończył możliwość wypełniania ankiet 30 kwietnia 2025 roku, a sam program "Moje Zdrowie" ruszył 5 maja 2025 roku. E-skierowania wystawione w ramach "Profilaktyki 40 PLUS" można było realizować do końca maja 2025 roku.

Zastąpienie "Profilaktyki 40 PLUS" programem "Moje Zdrowie" to nie tylko zmiana nazwy, ale fundamentalna przebudowa systemu profilaktyki w kierunku bardziej zintegrowanego i dostępnego modelu. Program "Profilaktyka 40 PLUS" miał węższy zakres wiekowy, obejmując osoby od 40. roku życia. Nowy program "Moje Zdrowie" znacząco rozszerza grupę uprawnionych, kierując ofertę do wszystkich osób dorosłych, które ukończyły 20 lat. Ponadto, "Moje Zdrowie" wprowadza ustrukturyzowane, wieloetapowe podejście, obejmujące ankietę, badania diagnostyczne oraz opracowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ). Ta zmiana odpowiada na potrzebę stworzenia bardziej kompleksowego "bilansu zdrowia osoby dorosłej". Celem tych modyfikacji jest zmniejszenie fragmentaryzacji usług profilaktycznych i ułatwienie większej części populacji dostępu do regularnych badań kontrolnych. Może to prowadzić do zwiększenia wskaźników wczesnego wykrywania chorób w szerszym spektrum wiekowym oraz do standaryzacji podejścia do opieki profilaktycznej realizowanej przez placówki POZ. Wydłużony okres ewaluacji programu "Profilaktyka 40 PLUS" do 31 lipca 2025 roku sugeruje chęć wyciągnięcia wniosków z poprzedniego programu w celu optymalizacji nowego.

Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice między programami:

Kluczowe różnice: Profilaktyka 40 PLUS vs. Moje Zdrowie

Cecha	Profilaktyka 40 PLUS	Moje Zdrowie
Grupa docelowa	Osoby w wieku 40+	Osoby w wieku 20+ (bez górnej granicy wieku)
Częstotliwość	Możliwość skorzystania do 3 razy, co 12 miesięcy	Co 5 lat (20-49 lat), co 3 lata (50+ lat)
Zakres	Pakiety badań dla kobiet, mężczyzn, wspólny	Ankieta, badania podstawowe + rozszerzone (zależne od ankiety), IPZ
Indywidualizacja	Mniejszy nacisk na spersonalizowany plan po badaniach	Duży nacisk na Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) po wizycie podsumowującej
Dostępność ankiety	IKP, mojeIKP, przychodnia POZ	IKP, mojeIKP, przychodnia POZ
Status	Zakończony 30 kwietnia 2025	Rozpoczęty 5 maja 2025

Dla kogo jest program "Moje Zdrowie"?

A. Kryteria uczestnictwa

Program "Moje Zdrowie" jest skierowany do szerokiej grupy osób. Aby móc z niego skorzystać, należy spełnić następujące kryteria:

Ukończone 20 lat – program nie posiada górnej granicy wieku.
Posiadanie ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ).
Wypełnienie ankiety profilaktycznej, dostępnej online lub w przychodni POZ.

Posiadanie wybranego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Jest to warunek konieczny, ponieważ wyniki ankiety trafiają bezpośrednio do przychodni POZ, w której pacjent złożył deklarację. W przypadku braku wybranego lekarza POZ, ankieta nie zostanie przetworzona.

B. Częstotliwość badań w zależności od wieku

Częstotliwość, z jaką można korzystać z bilansu zdrowia w ramach programu "Moje Zdrowie", jest uzależniona od wieku uczestnika:

Osoby w wieku od 20 do 49 lat mogą wypełnić ankietę i wykonać badania co 5 lat.
Osoby, które ukończyły 50 lat, mogą korzystać z programu częściej – co 3 lata.

Takie zróżnicowanie częstotliwości badań uwzględnia zmieniające się ryzyko wystąpienia niektórych chorób wraz z wiekiem.

C. Informacja dla osób korzystających wcześniej z "Profilaktyki 40 PLUS"

Osoby, które wcześniej brały udział w programie "Profilaktyka 40 PLUS", również mogą skorzystać z nowego programu "Moje Zdrowie". Istnieje jednak ważna zasada dotycząca terminu przystąpienia do nowego bilansu. Możliwość ta pojawia się dopiero po upływie co najmniej 12 miesięcy od wykonania badań w ramach programu "Profilaktyka 40 PLUS".

Wprowadzenie tego 12-miesięcznego okresu oczekiwania jest praktycznym środkiem zarządzania przejściem między programami oraz zapewnienia sprawiedliwego dostępu do świadczeń. Program "Profilaktyka 40 PLUS" w niektórych przypadkach umożliwiał coroczne badania. Natomiast "Moje Zdrowie", ze względu na swój szeroki zakres i potencjalnie bardzo duże zainteresowanie (szacuje się, że uprawnionych może być nawet 30 milionów osób ), wymagał mechanizmu zapobiegającego nadmiernemu obciążeniu systemu. Bez okresu karencji, osoby, które niedawno przeszły badania w ramach "Profilaktyki 40 PLUS", mogłyby natychmiast zgłaszać się do programu "Moje Zdrowie", co prowadziłoby do powielania badań i nadwyrężenia zasobów. Zasada ta pomaga w rozłożeniu w czasie przystępowania dużej grupy uczestników poprzedniego programu do nowego, co pozwala placówkom POZ i laboratoriom diagnostycznym lepiej zarządzać swoimi możliwościami. Jest to również zgodne z zasadą okresowości w badaniach przesiewowych, zapewniając, że testy nie są wykonywane zbyt często bez uzasadnienia medycznego.

Jak skorzystać z programu "Moje Zdrowie"? Twój przewodnik krok po kroku.

Program "Moje Zdrowie" został zaprojektowany tak, aby proces uczestnictwa był prosty i przejrzysty. Składa się on z trzech głównych kroków: wypełnienia ankiety profilaktycznej, wykonania badań diagnostycznych oraz wizyty podsumowującej, podczas której pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ).

Krok 1: Wypełnij ankietę profilaktyczną

Pierwszym i niezbędnym krokiem do wzięcia udziału w programie jest wypełnienie ankiety profilaktycznej.

Gdzie i jak wypełnić ankietę?

Online: Poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) na stronie pacjent.gov.pl, w zakładce „Profilaktyka” > „Program Moje Zdrowie” > „Ankieta Moje Zdrowie”.
Mobilnie: W aplikacji mobilnej mojeIKP, w zakładce „Profilaktyka” > „Ankieta Moje Zdrowie”.
W przychodni: Bezpośrednio w swojej przychodni POZ (tam, gdzie złożona jest deklaracja wyboru lekarza), z pomocą pracownika medycznego. Ankieta może być tam wypełniona również w formie papierowej, która następnie zostanie zdigitalizowana.

Ważne: Ankietę należy wypełnić w sposób ciągły. Nie ma możliwości zapisania częściowo wypełnionej ankiety i powrotu do niej w późniejszym terminie.
Cel ankiety: Ankieta jest podstawą bilansu zdrowia. Na podstawie udzielonych odpowiedzi system wskaże, jakie badania diagnostyczne są zalecane dla danej osoby.
Zakres pytań: Pytania w ankiecie dotyczą szerokiego spektrum informacji, m.in.: wykształcenia i warunków socjalnych, danych antropometrycznych (waga, wzrost), występowania w rodzinie chorób cywilizacyjnych (np. udar, zawał) oraz nowotworowych (np. rak piersi, jelita grubego), stylu życia (diety, aktywności fizycznej, spożycia alkoholu, palenia tytoniu), zdrowia psychicznego (pytania ukierunkowane na rozpoznanie depresji) oraz czynników ryzyka zakażenia wirusem HCV.

Ankieta w programie "Moje Zdrowie" pełni rolę znacznie bardziej zaawansowaną niż tylko formalność zgłoszeniowa. Jest to narzędzie służące do wstępnej oceny ryzyka zdrowotnego i personalizacji dalszego postępowania diagnostycznego. Szeroki zakres pytań, obejmujący nie tylko aspekty medyczne, ale również styl życia, historię rodzinną oraz czynniki psychospołeczne, pozwala na kompleksowe spojrzenie na stan zdrowia pacjenta. To właśnie odpowiedzi udzielone w ankiecie decydują o tym, czy pacjent zostanie skierowany jedynie na pakiet badań podstawowych, czy też kwalifikuje się do badań z pakietu rozszerzonego, bardziej dopasowanych do jego indywidualnego profilu ryzyka. Taki system umożliwia efektywne gospodarowanie zasobami diagnostycznymi, kierując bardziej specjalistyczne badania do osób, które ich rzeczywiście potrzebują. Wymóg wypełnienia ankiety za jednym razem może wynikać z potrzeby zapewnienia spójności odpowiedzi i uzyskania jak najbardziej rzetelnego obrazu sytuacji zdrowotnej pacjenta.

Krok 2: Badania diagnostyczne

Po wypełnieniu ankiety następuje etap badań diagnostycznych.

Przekazanie ankiety i skierowanie: Wypełniona ankieta (lub jej wyniki w przypadku wersji online) trafia automatycznie do przychodni POZ, w której pacjent jest zarejestrowany.
Kontakt z POZ: Przychodnia POZ ma 30 dni od momentu wypełnienia ankiety przez pacjenta na skontaktowanie się z nim. W tym czasie pracownik medyczny analizuje odpowiedzi z ankiety i na ich podstawie wystawia e-skierowanie na odpowiednie badania.
Miejsce badań: Przychodnia POZ informuje pacjenta, gdzie powinien się udać, aby wykonać zlecone badania (np. wskaże konkretny punkt pobrań).
Zakres badań: Program "Moje Zdrowie" obejmuje dwa pakiety badań: podstawowy, przeznaczony dla wszystkich uczestników, oraz rozszerzony, którego zakres zależy od wieku, płci oraz wyników ankiety profilaktycznej.

Poniższe tabele szczegółowo opisują pakiety badań.

Pakiet badań podstawowych w programie "Moje Zdrowie"

Badanie	Opis
Morfologia krwi	Ocena ogólnego stanu zdrowia, wykrywanie anemii, infekcji
Stężenie glukozy	Diagnostyka cukrzycy i stanów przedcukrzycowych
Lipidogram (TC, LDL, HDL, TG)	Ocena ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
Kreatynina (z eGFR)	Ocena funkcji nerek
TSH	Ocena funkcji tarczycy
Badanie ogólne moczu	Ocena funkcji nerek, dróg moczowych, wykrywanie infekcji, cukrzycy

Przykładowe badania rozszerzone w programie "Moje Zdrowie"

Badanie	Kiedy może być zlecone (przykłady)	Cel badania
Próby wątrobowe (ALAT, AspAT, GGTP)	Wyniki ankiety wskazujące na czynniki ryzyka chorób wątroby	Ocena funkcji wątroby
PSA całkowity	Mężczyźni po 50. roku życia	Wczesne wykrywanie raka prostaty
Anty-HCV	Wyniki ankiety wskazujące na czynniki ryzyka zakażenia HCV	Wykrywanie wirusowego zapalenia wątroby typu C
Lipoproteina A (Lp(a))	Raz w życiu, szczególnie w wieku 20-40 lat	Ocena genetycznie uwarunkowanego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
Test na krew utajoną w kale (FIT-OC)	Osoby po 50. roku życia	Wczesne wykrywanie raka jelita grubego

Krok 3: Wizyta podsumowująca i Twój indywidualny plan zdrowotny (IPZ)

Ostatnim etapem programu "Moje Zdrowie" jest wizyta podsumowująca w przychodni POZ.

Zaproszenie na wizytę: Po otrzymaniu wyników badań laboratoryjnych, przychodnia POZ zaprasza pacjenta na wizytę podsumowującą.
Kto przeprowadza wizytę: Wizytę może przeprowadzić lekarz POZ, pielęgniarka lub położna.
Przebieg wizyty: Podczas wizyty personel medyczny:

Dokładnie analizuje wyniki ankiety profilaktycznej oraz przeprowadzonych badań laboratoryjnych.
Wykonuje pomiary: ciśnienia tętniczego krwi, tętna, masy ciała, wzrostu, obwodu talii i obwodu bioder.
Oblicza wskaźnik masy ciała (BMI) oraz stosunek obwodu talii do obwodu bioder (WHR).
U osób w wieku 60 lat i więcej przeprowadza ocenę podstawowych funkcji poznawczych.
Dokonuje oceny indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Na zakończenie wizyty dla każdego pacjenta przygotowywany jest Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ). Jest to spersonalizowany dokument, który może zawierać:

Szczegółowe zalecenia dotyczące zdrowego odżywiania, odpowiedniego stylu życia oraz regularnej aktywności fizycznej.
Plan dalszych badań profilaktycznych oraz indywidualny kalendarz zalecanych szczepień ochronnych.
Propozycje interwencji profilaktycznych, takich jak porady edukacyjne (w programie przewidziane są maksymalnie dwie takie porady, w tym możliwość konsultacji z dietetykiem) czy porady antynikotynowe.
W razie potrzeby, skierowanie na dalszą, bardziej specjalistyczną diagnostykę lub leczenie.

Dostęp do wyników: Początkowo wyniki badań będą przekazywane bezpośrednio do przychodni POZ. Docelowo, po pełnej cyfryzacji programu, mają być one dostępne również na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP), po uprzednim omówieniu ich z personelem medycznym.

Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) jest kluczowym elementem programu "Moje Zdrowie", stanowiącym zwieńczenie całego procesu bilansu zdrowia. Nie jest to jedynie zbiór wyników badań, ale przede wszystkim spersonalizowany przewodnik po dalszym dbaniu o zdrowie, który ma na celu wzmocnienie pozycji pacjenta i uczynienie go aktywnym partnerem w procesie ochrony własnego zdrowia. IPZ przekłada wyniki badań i ankiety na konkretne, praktyczne wskazówki dotyczące stylu życia, dalszych badań kontrolnych czy zalecanych szczepień. Zaangażowanie różnych specjalistów, takich jak lekarz, pielęgniarka, położna czy dietetyk, w tworzenie i realizację zaleceń zawartych w IPZ, świadczy o kompleksowym podejściu do pacjenta. Taki model współpracy ma na celu nie tylko identyfikację czynników ryzyka, ale również aktywne wspieranie pacjenta we wprowadzaniu prozdrowotnych zmian i przestrzeganiu zaleceń profilaktycznych. Wzmianka o "motywacji do dbania o siebie" bezpośrednio wiąże się z tą koncepcją, podkreślając edukacyjny i wspierający charakter programu.

Korzyści z udziału w Programie "Moje Zdrowie"

Udział w programie "Moje Zdrowie" niesie ze sobą szereg korzyści dla każdego uczestnika:

Regularna i kompleksowa ocena stanu zdrowia: Program umożliwia systematyczne monitorowanie kluczowych parametrów zdrowotnych.

Wczesne wykrywanie chorób: Dzięki badaniom przesiewowym możliwe jest wczesne zdiagnozowanie wielu groźnych schorzeń, takich jak choroby układu krążenia, nowotwory, cukrzyca, choroby nerek, zaburzenia funkcji tarczycy, wybrane choroby infekcyjne czy zaburzenia zdrowia psychicznego. Wczesne wykrycie znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i pełny powrót do zdrowia.

Indywidualne podejście: Każdy pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) zawierający spersonalizowane porady edukacyjne, dietetyczne oraz zalecenia dotyczące utrzymania zdrowia i sprawności.

Lepsze przygotowanie do wizyty lekarskiej: Wypełnienie ankiety profilaktycznej przed badaniami pomaga pacjentowi zastanowić się nad swoim stanem zdrowia i trybem życia, co ułatwia późniejszą rozmowę z lekarzem.

Szybsze konsultacje i leczenie: W przypadku wykrycia nieprawidłowości, program ułatwia szybsze skierowanie na dalsze konsultacje specjalistyczne i ewentualne rozpoczęcie leczenia.

Wzmocnienie roli POZ w profilaktyce: Program "Moje Zdrowie" wspiera lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w realizacji zadań z zakresu profilaktyki zdrowotnej.

Motywacja do prozdrowotnych zachowań: Udział w programie, otrzymanie konkretnych zaleceń i informacji o swoim stanie zdrowia może być silną motywacją do zmiany nawyków na zdrowsze, regularnej aktywności fizycznej, a także do korzystania z zalecanych szczepień ochronnych.

Korzyści płynące z programu "Moje Zdrowie" wykraczają poza indywidualne wyniki zdrowotne pacjentów, przyczyniając się do wzmocnienia całego systemu opieki zdrowotnej w obszarze profilaktyki, szczególnie na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej. Struktura programu, obejmująca ankietę, badania i IPZ, aktywnie angażuje pacjentów w proces oceny ich zdrowia. Jednocześnie dostarcza placówkom POZ narzędzi i ram do systematycznego prowadzenia działań profilaktycznych.

Nacisk na edukację i motywację ma na celu zwiększenie świadomości zdrowotnej społeczeństwa oraz promowanie proaktywnych zachowań zdrowotnych. W tym kontekście, "Moje Zdrowie" można postrzegać jako inwestycję w zdrowsze społeczeństwo i bardziej zorientowany na profilaktykę system podstawowej opieki zdrowotnej. Poprzez wyposażenie zarówno pacjentów, jak i świadczeniodawców POZ w odpowiednie narzędzia i wiedzę, program dąży do osiągnięcia efektu synergii, prowadzącego do poprawy zdrowia populacji i potencjalnego zmniejszenia długoterminowych kosztów opieki zdrowotnej związanych z nieleczonymi chorobami przewlekłymi. Wysokie początkowe zainteresowanie programem, gdzie w pierwszym miesiącu pacjenci wypełnili ponad 260 tys. ankiet, sugeruje duże zapotrzebowanie społeczne na tego typu inicjatywy i potencjał do osiągnięcia znaczącego wpływu, jeśli zostanie on utrzymany.

Ważne terminy i dodatkowe informacje

Program "Profilaktyka 40 PLUS" zakończył przyjmowanie ankiet 30 kwietnia 2025 r..

E-skierowania wystawione w ramach programu "Profilaktyka 40 PLUS" zachowały ważność i mogły być realizowane do końca maja 2025 r.

Nowy program profilaktyczny "Moje Zdrowie" ruszył 5 maja 2025 r.

Ewaluacja programu "Profilaktyka 40 PLUS" przez Narodowy Fundusz Zdrowia ma potrwać do 31 lipca 2025 r., aby objąć oceną pełny okres jego funkcjonowania, tj. od 1 lipca 2021 r. do 31 maja 2025 r..

Zakończenie programu "Profilaktyka 40 PLUS", start programu "Moje Zdrowie" oraz wydłużony okres ewaluacji poprzedniego programu tworzą krótki okres, w którym działania te częściowo się zazębiają. Realizacja e-skierowań z "Profilaktyki 40 PLUS" trwała nieco dłużej niż możliwość wypełniania ankiet w tym programie. "Moje Zdrowie" zostało uruchomione niemal natychmiast po zakończeniu przyjmowania nowych zgłoszeń do "Profilaktyki 40 PLUS". Jednocześnie ewaluacja "Profilaktyki 40 PLUS" będzie kontynuowana już po rozpoczęciu działania programu "Moje Zdrowie".

Taki harmonogram sugeruje strategię zapewnienia ciągłości świadczeń profilaktycznych przy jednoczesnym gromadzeniu danych, które mogą posłużyć do dalszego doskonalenia programów profilaktycznych.

‹